EFQM Mükemmellik Modeli Kriterleri

EFQM Mükemmellik Modeli, bir kuruluşun "neden var olduğundan", stratejisini "nasıl hayata geçirdiğine" ve bu çabalar sonucunda "neler başardığına" kadar tüm yönetim yolculuğunu bütünsel biçimde değerlendiren bir çerçevedir. Bu değerlendirme, birbirine bağlı üç ana boyut ve bu boyutlar altında yer alan yedi kriter üzerinden yapılır. Kuruluşlar, kendi olgunluk seviyelerini bu kriterlere göre ölçerek güçlü yönlerini ve gelişime açık alanlarını netleştirir.

Bu yazıda, EFQM Modelini oluşturan yedi kriteri; hangi boyuta ait olduklarını, neyi sorguladıklarını ve kuruluşlardan RADAR mantığı çerçevesinde ne beklediklerini adım adım ele alıyoruz.

Modelin Üç Boyutu: Kriterlerin Çerçevesi

Yedi kriter, birbirinden bağımsız kutucuklar değil; üç ana boyut altında toplanan ve birbirini besleyen bir bütündür:

• Yön (Direction): "Kuruluş neden var, nereye gitmek istiyor?" sorusuna yanıt arar.
• Uygulama (Execution): "Belirlenen yönü hayata geçirmek için ne yapılıyor?" sorusunu inceler.
• Sonuçlar (Results): "Bugüne kadar gerçekte neler başarıldı?" sorusuna odaklanır.

1. Yön Boyutundaki Kriterler

Amaç, Vizyon ve Strateji: Kuruluşun var oluş nedenini, uzun vadeli hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için izlediği stratejik yol haritasını değerlendirir. Kuruluşun paydaşları için nasıl bir değer yaratmayı amaçladığı bu kriterin merkezindedir.

Kurumsal Kültür ve Liderlik: Liderlerin davranışlarını, kararlılığını ve rol model olma biçimini; kurum kültürünün stratejiyle ne kadar uyumlu olduğunu ve değişimi destekleyip desteklemediğini inceler.

2. Uygulama Boyutundaki Kriterler

Paydaşları Katma: Kuruluşun müşteriler, çalışanlar, tedarikçiler, iş ortakları ve toplum gibi temel paydaş gruplarıyla kurduğu ilişkinin niteliğini, bu ilişkilerin nasıl yönetildiğini ve karşılıklı değere nasıl dönüştürüldüğünü ele alır.

Sürdürülebilir Değer Yaratma: Ürün ve hizmetlerin nasıl tasarlandığını, sunulduğunu ve yönetildiğini; bu süreçlerin ekonomik, çevresel ve toplumsal sürdürülebilirlikle ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirir.

Performans ve Dönüşümü Yönlendirme: Kuruluşun günlük operasyonel performansını yönetirken aynı zamanda geleceğe yönelik dönüşüm ve inovasyon kapasitesini nasıl geliştirdiğini inceler. Veri, teknoloji ve yenilik yönetimi bu kriterin önemli bileşenleridir.

3. Sonuçlar Boyutundaki Kriterler

Paydaş Algıları: Müşterilerin, çalışanların, toplumun ve diğer paydaşların kuruluşu nasıl algıladığını; memnuniyet, bağlılık ve güven düzeylerini ortaya koyan anket ve geri bildirim sonuçlarını kapsar.

Stratejik ve Operasyonel Performans: Kuruluşun belirlediği stratejik hedeflere ne ölçüde ulaştığını gösteren finansal ve finansal olmayan performans göstergelerini; bu sonuçların hedeflerle, trendlerle ve sektör kıyaslamalarıyla karşılaştırmasını içerir.

Kriterler RADAR Mantığıyla Nasıl Değerlendirilir?

EFQM Modelinde kriterler, tek başına bir kontrol listesi gibi değil, RADAR (Results, Approach, Deployment, Assess and Refine) adı verilen döngüsel bir mantıkla değerlendirilir:

• Results (Sonuçlar): Kuruluş, stratejisinin bir parçası olarak hangi sonuçlara ulaşmayı hedeflediğini tanımlar.
• Approach (Yaklaşım): Bu sonuçları elde etmek için sağlam ve bütünleşik bir yaklaşım planlanır ve geliştirilir.
• Deployment (Yayılım): Belirlenen yaklaşım, kuruluşun ilgili tüm alanlarında tutarlı biçimde hayata geçirilir.
• Assess and Refine (Değerlendirme ve İyileştirme): Elde edilen sonuçların etkisi ölçülür, öğrenilenler doğrultusunda yaklaşım gözden geçirilir ve iyileştirilir.

Bu döngü, kuruluşun her kriterde sezgisel kararlar yerine kanıta dayalı, ölçülebilir ve sürekli gelişen bir yönetim anlayışı benimsemesini sağlar.

7 Kriter Özeti

Sonuç

EFQM Mükemmellik Modeli'nin yedi kriteri, kuruluşları tek bir performans göstergesine indirgemek yerine; amaç, liderlik, paydaş ilişkileri, sürdürülebilirlik, dönüşüm kapasitesi ve elde edilen sonuçları bütünsel bir bakış açısıyla ele alır. MCS Research olarak, kuruluşların bu kriterler doğrultusunda kendi olgunluk düzeylerini değerlendirmelerine, gelişim alanlarını önceliklendirmelerine ve sürdürülebilir mükemmelliğe giden yol haritasını oluşturmalarına araştırma ve danışmanlık hizmetlerimizle destek oluyoruz.